Het Aanvullingsbesluit geluid: (spoor)wegverkeer en industrieterreinen deel 2: nieuwe geluidgevoelige gebouwen in een lawaaiige omgeving

In deel 1 is al op hoofdlijnen besproken welke regels er gelden voor het toelaten van geluidgevoelige gebouwen in het omgevingsplan. Deze regels gelden enkel in het geluidaandachtsgebied.[1] In het in te voegen artikel 3.20 Bkl is bepaald dat de omvang moet worden berekend volgens bij ministeriële regeling vastgestelde regels. De regeling waarop gedoeld wordt is de Omgevingsregeling waarvan begin februari een consultatieversie van is verschenen. Hierin zijn deze regels nog niet opgenomen.

De toelichting bij artikel 3.20 Bkl geeft aan dat de grens van het aandachtsgebied rechtstreeks volgt uit een berekening. De ligging is dusdanig dat geluid op geluidgevoelige gebouwen buiten het aandachtsgebied altijd beneden de standaardwaarde is. De omvang is ook onlosmakelijk verbonden met de hoogte van het geluidproductieplafond.

De kernbepaling voor het toelaten van nieuwe geluidgevoelige gebouwen: artikel 5.78u

De instructieregel van artikel 5.78u Besluit kwaliteit leefomgeving bepaalt dat een omgevingsplan erin voorziet dat het geluid op een nieuw geluidgevoelig gebouw niet hoger is dan onderstaande waarden.

Geluidbronsoorten Standaardwaarden
Rijkswegen en provinciale wegen 50 Lden
Gemeentewegen en waterschapswegen 53 Lden
Hoofdspoorwegen en lokale spoorwegen 55 Lden
Industrieterreinen 50 Lden
40 Lnight

Er zijn gevallen denkbaar waarin het geluid op een nieuw geluidgevoelig gebouw hoger zal zijn dan bovenstaande waarden (bijvoorbeeld langs een snelweg). Een omgevingsplan kan daarin voorzien mits onder andere de grenswaarde niet wordt overschreden.[2] Buiten de regeling omtrent een hogere waarde dan de standaardwaarde laten de instructieregels uit het Aanvullingsbesluit overschrijding van de grenswaarde toe in een aantal bijzondere stedenbouwkundige situaties. Het gaat om de volgende regelingen:

  • Vervangende nieuwbouw waarbij geluidgevoelige gebouwen van slechte kwaliteit worden vervangen (nieuw artikel 5.78w Besluit kwaliteit leefomgeving).
  • Functiewijziging (nieuw artikel 5.78x Besluit kwaliteit leefomgeving)
  • Geluidgevoelige gebouwen in het geluidaandachtsgebied van zeehavens, voortzetting van de artikelen 50 en 60 van de Wetgeluidhinder (nieuw artikel 5.78y Besluit kwaliteit leefomgeving)
Overschrijding grenswaarde: van dove gevel uit de Wet geluidhinder naar niet-geluidgevoelige gevel van artikel 5.78z Besluit kwaliteit leefomgeving

Het kan voorkomen dat er nieuwe geluidgevoelige gebouwen gerealiseerd op een plaats  waar niet voldaan kan worden aan de standaardwaarde, maatregelen onvoldoende effect hebben waardoor ook de grenswaarde wordt overschreden.

Dove gevel van de Wet geluidhinder

Onder de Wet geluidhinder kan gebruik gemaakt worden van de figuur van de dove gevel. Kort gezegd is een dove gevel een gevel zonder te openen delen zoals ramen die het geluid dusdanig tegen houdt dat binnen het geluid niet hoger is dan 35 dB(A). Ook een bouwkundige constructie met alleen bij uitzondering te openen delen valt onder dove gevel. Een dergelijke gevel wordt verder niet beschermd door de Wet geluidhinder. Met deze regeling kan bijvoorbeeld langs een spoorlijn gebouwd worden door een appartementencomplex met de dove gevel naar het spoor gericht te bouwen. Daarbij krijgt dat gebouw ook een geluidwerende functie voor achterliggende bebouwing.

Een belangrijk kenmerk van een dove gevel zijn de niet te openen delen. Het bouwbesluit eist juist wel te openen delen om bijvoorbeeld te kunnen spuien. Zoals hierna blijkt wordt deze in de praktijk gevoelde tegenstrijdigheid in de regelgeving niet weg genomen.

Niet-geluidgevoelige gevel van het Aanvullingsbesluit geluid Omgevingswet

In het nieuwe artikel 5.78z Besluit kwaliteit leefomgeving is de niet geluidgevoelige gevel als volgt gedefinieerd:

  1. de uitwendige scheidingsconstructie van de gevel waarop de grenswaarde wordt overschreden geen te openen delen bevat; of
  2. aan het gebouw zodanige bouwkundige maatregelen worden getroffen dat het geluid op de te openen delen in de uitwendige scheidingsconstructie niet hoger is dan de grenswaarde.

De onder a opgenomen definitie sluit aan bij hetgeen onder de Wet geluidhinder is bepaald en maakt een gevel echt doof. Onder b is een andere constructie gekozen dan de ‘bij uitzondering openen delen’. De toelichting vermeldt als reden dat van de bij uitzondering te openen delen in de praktijk nogal verschillend werd ingevuld. Volgens de toelichting werd hierdoor geen recht gedaan aan de regeling.

Met de niet-geluidgevoelige gevel kunnen zoveel te openen delen worden gemaakt als men wil, mits er maar een bouwkundige maatregel wordt getroffen die ervoor zorgt dat het geluid op het te openen deel niet boven de grenswaarde komt. Daarbij kan gedacht worden aan voorzetramen, lamellen, vliesgevels volgens de toelichting.

[1] Artikel 5.78s Besluit kwaliteit leefomgeving zoals ingevoegd door het Aanvullingsbesluit geluid Omgevingswet.

[2] Artikel 5.78v Besluit kwaliteit leefomgeving zoals ingevoegd door het Aanvullingsbesluit geluid Omgevingswet.