Referenties

Praktijk

Graag delen wij onze ervaringen met de Omgevingswet met u, omdat wij ervan overtuigd zijn dat die van groot belang zijn in het overbrengen van kennis. Wij kunnen altijd putten uit de praktijk van het daadwerkelijk maken van omgevingsvisies en -plannen. Daarbij is van belang dat wij ons bij het ontwikkelen van producten rondom de Omgevingswet bevinden in de voorhoede en goed op de hoogte zijn van de recente ontwikkelingen.

Omgevingsvisies

Omgevingsvisie Westvoorne

Hoewel de Omgevingswet pas naar verwachting in het voorjaar van 2019 van kracht wordt, hebben wij samen met de gemeente Westvoorne als één van de eersten in Nederland een omgevingsvisie opgesteld. De ‘Omgevingsvisie Westvoorne 2030; De tuin van de Rijnmond’ is juli 2016 vastgesteld. De ‘Omgevingsvisie Westvoorne 2030’ is geen vastomlijnd eindplan voor de toekomst, maar geeft de gewenste (integrale) ontwikkelstrategie aan voor de verschillende deelgebieden binnen de gemeente. Deze gebieden hebben ieder hun eigen identiteit en kwaliteiten. De ontwikkelrichtingen zijn steeds gericht op het behouden en verder versterken van deze identiteiten: nieuwe ontwikkelingen moeten de bestaande kwaliteiten verder versterken. Een dynamisch uitvoeringsprogramma met concrete projecten draagt bij aan het daadwerkelijk realiseren van de visie.

Handboek kwaliteitsverbetering Westvoorne en Brielle

De omgevingsvisie biedt het raamwerk waarbinnen de gemeente de komende jaren sectoraal beleid verder zal uitwerken. De visie is dan ook meer op te vatten als een proces dan als een statisch document. Het gaat erom dat de verschillende disciplines veel meer met elkaar gaan samenwerken en dat de gemeente ‘de boer op gaat’ om particulieren te verleiden tot en te helpen bij initiatieven. Zo hebben we voorgesorteerd op de nieuwe, meer faciliterende en aanjagende en enthousiasmerende rol van de gemeente. Daarnaast hebben wij de bijeenkomsten met de interne en externe betrokkenen begeleid, onder meer door het organiseren van interactieve sessies met de raad en – om ook jongeren erbij te betrekken – de jeugdraad. De vernieuwing zit in Westvoorne ook in de uitwerking van de omgevingsvisie in het ‘Handboek kwaliteitsverbetering buitengebied’ (inmiddels ook voor de gemeente Brielle), waarmee de gemeente partijen kan verleiden en stimuleren ontwikkelingen te starten waarmee versterking van de kwaliteit van het buitengebied wordt gerealiseerd.

Omgevingsvisie Hillegom

Momenteel werken we aan een omgevingsvisie voor de gemeente Hillegom. Hier passen we de methodiek ‘OOg voor de omgeving’ toe. Het projectteam is analoog aan de segmenten van het OOg samengesteld met medewerkers vanuit RO, verkeer en vervoer, sociale zaken, de Milieudienst (en GGD) en het Waterschap. Verder trekken wij alles uit de kast om burgers te laten participeren. De omgevingsvisie ‘Heerlijk Hillegom; duurzame (proef)tuin van Holland’ was samen met het omgevingsplan buitengebied Hillegom, waar wij parallel aan werken, Pilot in de Zomerimpuls van het programma Aan de slag met de Omgevingswet (ministerie), wat heeft geresulteerd in de Factsheet ‘Van omgevingsvisie naar omgevingsplan’.

Omgevingsvisie Staphorst

In Staphorst is het integraal werken nog verder doorgetrokken: hier is de expliciete doelstelling dat de omgevingsvisie wordt opgesteld voor het fysieke én het sociale domein. Daarom is de omgevingsvisie ‘Staphorst; voor elkaar!’ Pilot in de Tweede tranche Pilots omgevingsvisie van het ministerie. Het is frappant te zien hoezeer de stijlen van die gemeenteraden uiteenlopen: daar waar in Hillegom het adagium geldt ‘eerst het eigen huis op orde, dan pas naar buiten’ zijn raadsleden in Staphorst voorzichtig te veel te sturen voordat zij bewoners hebben gehoord.

Omgevingsvisie Marathonweg Vlaardingen

In Vlaardingen werken we aan de omgevingsvisie voor de Marathonweg. Gezondheid en een goede verkeersafwikkeling staan hier centraal. Het OOg heeft hier goede diensten bewezen, vooral in de dialoog met de bevolking.

Omgevingsplannen

Omgevingsplan Lansingerland

De gemeente Lansingerland heeft ons gevraagd om voor een beperkt gebied (Lint-Zuid) een Omgevingsplan te maken, met als doel na te gaan hoe dit planproces doorwerkt in de gemeentelijke organisatie. Resultaat van de pilot is een omgevingsplan dat al heel concreet laat zien wat het betekent voor de gemeente om te werken volgens de Omgevingswet. Het Omgevingsplan leidt tot een aanzienlijke vermindering van regelgeving, dwingt de gemeenteraad tot loslaten en maakt de noodzaak van cultuurverandering inzichtelijk. In het kader van de beleidscyclus uit de Omgevingswet koppelen we telkens informatie terug uit het plan naar de gebiedsvisie waarmee we begonnen zijn.

Omgevingsplan Arkel

In de gemeente Giessenlanden hebben wij in samenwerking met Cleton & Com een vernieuwende aanpak gevolgd voor een organische gebiedsontwikkeling op een voormalig fabrieksterrein in Arkel. De bewoners van Arkel zijn daarbij bepalend geweest in het formuleren van de gebiedsvisie en de daarbij behorende ontwikkelingsregels. Dit voormalige fabrieksterrein is als het ware een experimenteergebied waar al 100% volgens de Omgevingswet wordt gewerkt met groot enthousiasme door alle participanten.

Omgevingsplan Hillegom
Met de gemeente Hillegom maken wij op dit moment niet alleen een omgevingsvisie maar ook een omgevingsplan voor het buitengebied. Formeel gezien zal het plan onder de Wet ruimtelijke ordening in combinatie met de Crisis- en herstelwet (Chw) worden vastgesteld maar de mogelijkheden die de Chw al biedt worden wel ten volle benut om al zoveel mogelijk conform de Omgevingswet te werken. In de eerste helft van 2017 werken wij aan de inventarisatie en de nota van uitgangspunten en in de tweede helft van 2017 zal het plan worden opgesteld. Hierbij is van groot belang de aansluiting tussen visie en plan en de rol van de milieueffectrapportage daarin.

Omgevingsplan Lange Ruige Weide

De gemeente Bodegraven-Reeuwijk werk sinds enige tijd aan het maken van een omgevingsplan voor het gebied Lange Ruige Weide. Dat gebied ligt ten zuiden van de A12 en omvat mede de kernen Waarder en Driebruggen. Bij het opstellen van het plan vervult KuiperCompagnons in visie-fase de rol van coach. Wij denken met de gemeente mee op momenten dat daaraan behoefte bestaat en wij verzorgen werksessies met het complete team dat aan het plan werkt. Ook in Bodegraven-Reeuwijk blijkt dat het onmogelijk is om zonder visie een goed plan te maken.

Omgevingsplan Nieuwe Wetering

In de gemeente Kaag & Braassem is pas heel recent gestart met een pilot omgevingsplan voor de kern Nieuwe Wetering. Doel in Kaag & Braassem is vooral te leren van het proces dat leidt naar een omgevingsplan. De gemeente heeft zich niet aangemeld voor de Crisis- en herstelwet maar wil pas vaststellen op het moment dat de Omgevingswet in werking is getreden. Ook hier vervult KuiperCompagnons een coachingsrol al is die rol wel anders dan in Bodegraven – Reeuwijk waar men meer zelfstandig het plan maakt.

Omgevingsplan Rotterdam

Met de komst van de nieuwe Omgevingswet heeft de gemeente Rotterdam aangegeven eind 2017 te willen beschikken over een eerste versie van een omgevingsplan, een soort oefenplan. Dit oefenplan heeft tot doel na te gaan wat het opstellen van een omgevingsplan betekent voor de gemeentelijke organisatie als het gaat om deskundigheid en organisatie. Het is de bedoeling alle resultaten uit de oefensessie te verzamelen in een ‘leerdocument’ met knelpunten en aandachtspunten, als leidraad voor het vervolgproces om uiteindelijk voor de gehele gemeente een omgevingsplan op te stellen.

Pilots en kennisontwikkeling Omgevingswet

Leertraject Pilots Omgevingsvisie

Wij waren in de periode 2014-2016 nauw betrokken bij het Leertraject Pilots Omgevingsvisie. Het doel van deze pilots was ‘leren en inspireren’: ervaring opdoen met de omgevingsvisie en deze ervaring delen nog voordat de wet in werking treedt. In vijf van de negen pilots hebben wij geparticipeerd als pilot-coach of pilot-expert en een kennisontwikkelings- en leertraject opgezet rondom die pilots. Op deze wijze hebben we de provincie Groningen en de gemeenten Voorst, Oirschot, Uden en Zoetermeer begeleid bij het opstellen van een omgevingsvisie. In de eindrapportage ‘Vertel dit verhaal niet verder, doe het gewoon’ zijn thema’s als cultuurverandering, integrerend werken, co-creatie, democratische legitimiteit en ‘sturen op zo min mogelijk sturing’ beschreven. Zie ook ons artikel ‘Zonder visie geen plan; ervaringen met omgevingsvisies’ in ROMagazine van juli 2016.

Factsheet ‘Van omgevingsvisie naar omgevingsplan’

Verder hebben wij namens de BNSP bij ‘Aan de slag met de Omgevingswet’ van Rijkswaterstaat (die de implementatie van de wet organiseert) de gemeente Hillegom als pilot aangedragen specifiek voor de vertaling van de omgevingsvisie naar het omgevingsplan (aangezien we daar ook werken aan het bestemmingsplan/ omgevingsplan buitengebied).

Pilots Commissie mer

KuiperCompagnons is via de Commissie voor de milieueffectrapportage betrokken bij diverse pilots rondom de Omgevingswet, zoals het omgevingsplan Rijssen-Holten, de omgevingsvisie Noord-Brabant en het omgevingsplan Haven-Stad in Amsterdam.

Kennisdeling

KuiperCompagnons is ook op andere wijzen nauw betrokken bij de implementatie van de Omgevingswet. Zo spreken wij regelmatig op congressen en organiseren wij onder de vlag van de BNSP en samen met het ministerie van I&M regelmatig expertmeetings met gemeenten en professionals om de werking van de Omgevingswet in praktijk te brengen. Een greep uit de sessies en artikelen, waarin wij spreker of auteur waren:

  • Congres ‘Betekenis van de Omgevingswet voor de vastgoedsector’, Vastgoedjournaal, 2017
  • Symposium Gezondheid en omgevingsvisie, Platform31, 2017
  • Symposium ‘Werken met de omgevingsvisie’ op de Kennismarkt Omgevingsweb, 2016
  • Sessie ‘Aan de slag met de Omgevingsvisie – lessons learned pilots Omgevingsvisie’ op de Schakeldag 2016 (RWS)
  • Artikel ‘Zonder visie geen plan; ervaringen met omgevingsvisies’, ROMagazine, juli 2016
  • Praktijkbijeenkomst omgevingsvisies, thema cultuurverandering, Platform31, 2016
  • Artikel ‘Nu al aan de slag met de Omgevingsvisie’ op nieuwsbrief van Platform31, 2016
  • Leiding workshop ‘Ko(ok)-creatie’ op Dag van de Ruimte (afsluiting Jaar van de Ruimte), 2015

Ten slotte geven diverse experts van KuiperCompagnons cursussen – bij Geoplan en Berghauserpont Academy – waaronder succesvolle cursussen ‘Introductie Omgevingswet’, ‘Werken met de omgevingsvisie’ en ‘Omgevingsvisie, omgevingsplan en programma in onderlinge samenhang’. Verder geven we regelmatig (enkel- en meervoudige) incompany cursussen voor gemeente en gemeenteraden.

Ook schrijven we boeken: het boek ‘Werken met de Omgevingsvisie; visievorming onder de Omgevingswet’, geschreven door Gerwin Gabry, Programmadirecteur Omgevingswet van KuiperCompagnons en uitgegeven door Berghauserpont Publishing over de Omgevingswet/omgevingsvisie is al in grote oplage verkocht. Ook heeft hij meegeschreven aan het boek ‘Werken in de geest van de Omgevingswet’, uitgegeven bij Van Leijen Academie.

We hebben bovendien de kennissite omgevingswetloket.nl in het leven geroepen met het oog op het delen van onze kennis.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *