Participatieplan

De Omgevingswet legt (terecht) de nadruk op de kwaliteit van het maatschappelijke debat en het procesresultaat. Het uiteindelijk doel hiervan is consensus, draagvlak en uitvoeringsbetrokkenheid te bereiken. Waar nog meer aandacht naar uit mag gaan is het uiteindelijke doel van de communicatie. Is dat in de eerste plaats het verwerven van draagvlak of in de eerste plaats het versterken van het product? Is het doel vroegtijdig mensen erbij te betrekken waarna hun invloed klaar is (coparticipatiemmissie Elverding) of is het juist de bedoeling mensen doorlopend betrokken te houden? Is na het doorlopen van een goed proces het product dus goed of is hier meer voor nodig? Gaat het bij consensus om de macht van de meerderheid (democratie) of zoeken we een hoger doel, namelijk het verwerven van een zo breed mogelijk draagvlak (sociocratie)? Het is verstandig deze vragen aan de voorkant te beantwoorden.

Participatieplan

Het is daarom belangrijk om bij aanvang van het maken van een Omgevingsvisie of -plan een communicatie- en participatieplan op te stellen. In dit plan moet aandacht zijn voor de ‘Frustratie-top-7’, de ‘Participatieladder’ en de daaraan gerelateerde ‘Doelgroepsegmentatie’. Zo kan antwoord gegeven worden op de vraag welke doelgroepen kunnen worden onderscheiden, welk participatieniveau per doelgroep gewenst is en hoe deze benaderd moet worden. Het is vooral belangrijk de moeilijk bereikbare doelgroepen zoals jongeren en ouderen te ‘detecteren’ en de inspanningen erop te richten ze er (desondanks) bij te betrekken.

Wij denken dat het goed is het evenwicht te vinden tussen enerzijds een (opr)echt open houding en anderzijds goed verwachtingen­-management (dat overigens ook als een vorm van openheid c.q. transparantie gezien moet worden). Dit betekent dat echt geluisterd moet worden naar de behoeften en verlangens van participanten (met bijvoorbeeld het formuleren van vragen op Socratische of Taoïstische wijze), maar dat ook eerlijk aangegeven moet worden wat de (soms beperkte) speelruimte is van de gemeente om hierin te voorzien.

Inspiratiesessies

Een doel van de participatie is – in lijn met de Omgevingswet – te bepalen welke omgevingsaspecten het meest bepalend zijn voor het welzijn van de burger. Om dit van hen te vernemen is het goed ‘frisse werksessies’ op locatie organiseren, bijvoorbeeld in een buurthuis, bedrijfsruimte of boerenstal … De gemeente gaat het gebied in en komt naar de burger toe! Dergelijke sessies moeten uitnodigend en bovenal leuk zijn om mee te maken. Een middel hiertoe is het gebruik van moderne communicatiemiddelen zoals Apps, IPads en sociale media. Wij hebben goede ervaringen met digitale ‘moodboards’, die zowel in ‘live’-situaties als via een site of sociale media toepasbaar zijn. Deze zijn bedoeld om de kernkwaliteiten te benoemen maar kunnen ook worden gebruikt om scenario’s en alternatieven te toetsen. Ook is het interessant een keer een aantal voorbeeldprojecten elders te bekijken en door de gemeente te fietsen. De werkvormen zullen gezamenlijk bepaald moeten worden, maar naast de hiervoor genoemde vormen valt te denken aan geleide groepsdiscussie, ‘brainstorm’, ‘mind-mapping’ en  ‘world café’.

15-ig-participatie

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *